لوله مانیسمان برای آتش‌نشانی؛ رده، ضخامت دیواره و اتصال طبق NFPA 13

• در NFPA 13 لوله‌ی فولادی که رزوه یا شیار تراشی می‌شود باید دست‌کم رده ۴۰ (زیر ۸ اینچ) یا رده ۳۰ (۸ اینچ و بزرگ‌تر) باشد؛ برای جوش یا شیار نوردی تا ۳۰۰ psi، رده ۱۰ تا ۵ اینچ، ۰٫۱۳۴ اینچ برای ۶ اینچ و ۰٫۱۸۸ اینچ برای ۸ و ۱۰ اینچ. NFPA 13
• آزمون هیدرواستاتیک سیستم اسپرینکلر دست‌کم ۲۰۰ psi (حدود ۱۴ بار) به مدت ۲ ساعت است. NFPA 13
• ASTM A795 لوله‌ی فولادی سیاه و گالوانیزه‌ی گرم، درزدار و بدون درز، مخصوص حفاظت در برابر حریق را پوشش می‌دهد. ASTM A795/A795M

بدون درز لازم است؟

نه. NFPA 13 لوله‌ی فولادی طبق استانداردهایی مثل ASTM A795،‏ A53 و A135 را می‌پذیرد که لوله‌ی درزدار را هم شامل می‌شوند. آنچه تعیین‌کننده است حداقل ضخامت دیواره برای روش اتصال، فشار کاری سیستم و پذیرش ناظر است. لوله‌ی مانیسمان (بدون درز) انتخاب رایجی است چون رده ۴۰ آن در همه‌ی سایزها موجود است و برای رزوه و شیار تراشی دیواره‌ی کافی دارد؛ ولی الزام کد نیست. اگر لوله‌ی شما فقط گواهی A106 دارد، پذیرش آن را از پیش با ناظر هماهنگ کنید.

حداقل ضخامت دیواره بر اساس روش اتصال

رزوه و شیار تراشی (Cut Groove) از دیواره کم می‌کنند و برای همین دیواره‌ی ضخیم‌تری می‌خواهند؛ شیار نوردی (Roll Groove) فلز را فرم می‌دهد و جوش هم دیواره را کم نمی‌کند. ستون آخر، دیواره‌ی «رده ۲۰» بازار در آهن‌تودی است:

نتیجه برای خرید:

• رده ۴۰ مانیسمان: برای همه‌ی روش‌های اتصال در همه‌ی سایزهای جدول کافی است (لوله مانیسمان رده ۴۰).
• رده ۲۰ بازار با رزوه یا شیار تراشی: هیچ سایزی کافی نیست؛ دیواره‌اش از رده ۴۰ نازک‌تر است.
• رده ۲۰ بازار با جوش یا شیار نوردی: بیشتر سایزها کافی‌اند، جز ۱ اینچ (۲٫۶ در برابر ۲٫۷۷) و ۲ و ۱/۲ اینچ (۳٫۰ در برابر ۳٫۰۵)؛ ۱۲ اینچ هم ۸٫۳۸ میلی‌متر می‌خواهد که ۶٫۳۵ به آن نمی‌رسد (لوله مانیسمان رده ۲۰).

لوله‌ی نازک‌تر از این حداقل‌ها فقط وقتی پذیرفته می‌شود که برای همان کاربرد آزموده و لیست شده باشد (مثلاً UL یا FM). ویرایش پذیرفته‌شده‌ی NFPA 13 در پروژه را کنترل کنید.

آزمون و نصب

آب لازم برای آزمون را از حجم لوله حساب کنید و جزئیات آزمون خط را در تست هیدرواستاتیک لوله ببینید. مقایسه‌ی آویزبندی اسپرینکلر با لوله‌کشی آب و بخار در فاصله ساپورت لوله فولادی آمده است.

لوله ایستاده، پمپ و گالوانیزه

• لوله ایستاده و جعبه‌ی آتش‌نشانی (NFPA 14) و اتاق پمپ (NFPA 20): کدهای جداگانه با الزام‌های خودشان؛ جدول بالا فقط برای لوله‌کشی اسپرینکلر NFPA 13 است.
• لوله‌ی گالوانیزه: ASTM A795 گالوانیزه‌ی گرم را هم پوشش می‌دهد؛ روش گالوانیزه را بپرسید (گالوانیزه گرم و سرد و راهنمای لوله گالوانیزه).
• رنگ قرمز: رنگ نشانه‌ی خط آتش‌نشانی است، نه بخشی از مشخصات لوله؛ ضخامت دیواره را از رنگ نمی‌شود فهمید.

در سفارش چه بنویسیم

نمونه: «لوله‌ی فولادی بدون درز ۴ اینچ رده ۴۰ (۱۱۴٫۳ × ۶٫۰۲ میلی‌متر)،‏ ASTM A53 گرید B یا A106 گرید B، سر ساده برای شیار نوردی، شاخه‌ی ۶ متری، برای سیستم اسپرینکلر طبق NFPA 13، با گواهی کارخانه.» اگر اتصال رزوه‌ای است، «سر رزوه NPT» بنویسید (انواع سر لوله). سایزها و رده‌ها در قیمت لوله مانیسمان آمده‌اند؛ برای نمونه لوله مانیسمان ۴ اینچ رده ۴۰.

سؤالات متداول

منابع

1. NFPA 13 — Standard for the Installation of Sprinkler Systems، NFPA
2. NFPA 14 — Standard for the Installation of Standpipe and Hose Systems، NFPA
3. NFPA 20 — Standard for the Installation of Stationary Pumps for Fire Protection، NFPA
4. ASTM A795/A795M — Black and Hot-Dipped Zinc-Coated (Galvanized) Welded and Seamless Steel Pipe for Fire Protection Use، ASTM International