لوله مانیسمان ۱۰ و ۱۲ اینچ؛ ابعاد، وزن، فشار و تأمین

• در ASME B36.10M رده ۴۰ و STD فقط تا ۱۰ اینچ یکی‌اند: لوله‌ی ۱۲ اینچ STD ۹٫۵۳ و رده ۴۰ ۱۰٫۳۱ میلی‌متر است؛ XS در هر دو سایز ۱۲٫۷۰ ولی رده ۸۰ ۱۵٫۰۹ و ۱۷٫۴۸ میلی‌متر. ASME B36.10M
• تلرانس قطر خارجی A106 در سایزهای بیش از ۸ تا ۱۸ اینچ ۲٫۴ میلی‌متر بیشتر و ۰٫۸ کمتر است؛ وزن هر شاخه ۳٫۵٪ کمتر تا ۱۰٪ بیشتر از وزن نظری. ASTM A530/A530M
• لوله‌گستر اسفراین، تنها سازنده‌ی داخلی این قطرها، ۶ تا ۱۶ اینچ با پنج خط نورد، عملیات حرارتی، کیسینگ، تیوبینگ و کوپلینگ اعلام کرده است. سایت لوله‌گستر اسفراین

ابعاد و وزن ۱۰ و ۱۲ اینچ

وزن‌ها نظری‌اند، از رابطه‌ی ۰٫۰۲۴۶۶ × ضخامت × (قطر خارجی − ضخامت) برای شاخه‌ی ۶ متری:

در این دو سایز «رده ۲۰» رده‌ی واقعی جدول ASME است (۶٫۳۵ میلی‌متر)، نه نام بازاری. شاخه‌ی ۱۲ متری رده ۴۰ در ۱۲ اینچ نزدیک به ۹۵۶ کیلوگرم است؛ برای بارگیری و نصب جرثقیل یا لیفتراک لازم است. وزن واقعی هر شاخه را با بازه‌ی A530 کنترل کنید (تلرانس لوله مانیسمان).

قیمت روز هر دو سایز در قیمت لوله مانیسمان است.

تأمین: وارداتی یا داخلی

در فهرست آهن‌تودی لوله‌ی مانیسمان ایرانی تا ۸ اینچ است و ۱۰ و ۱۲ اینچ وارداتی (چین). از شش کارخانه‌ی ایرانی، طبق اعلام خودشان، پاسارگاد تا ۸ اینچ (۲۱۹٫۱ میلی‌متر) و بقیه تا ۶ یا ۷ اینچ می‌سازند؛ فقط لوله‌گستر اسفراین ۶ تا ۱۶ اینچ دارد که محصول اصلی آن لوله‌ی جداری و مغزی چاه طبق API 5CT است و لوله‌ی انتقال طبق API 5L هم در فهرستش هست. سها صنعت آرتا فاز دوم برای ۸ تا ۱۶ اینچ با ۱۵۰ هزار تن را «پیش‌بینی» کرده است. جزئیات هر کارخانه در برند لوله مانیسمان و مقایسه‌ی ایرانی و وارداتی در لوله مانیسمان ایرانی یا چینی آمده است.

اگر پروژه لوله‌ی ۱۰ یا ۱۲ اینچ ساخت داخل می‌خواهد، استاندارد و گرید (API 5L یا API 5CT، یا A106) را صریح بپرسید؛ لوله‌ی جداری چاه با لوله‌ی فرایندی A106 یکی نیست (تفاوت API 5L و API 5CT).

فشار: آزمون کارخانه و فشار مجاز

با ۱٫۵ میلی‌متر حاشیه‌ی خوردگی فشار مجاز رده ۴۰ در ۱۰ اینچ از ۸۴ به ۶۸ و در ۱۲ اینچ از ۷۹ به ۶۵ بار می‌رسد. روش محاسبه و جدول همه‌ی سایزها: فشار کاری لوله مانیسمان رده ۴۰ و ۸۰.

اعداد کاربردی

فاصله‌ی تکیه‌گاه برای لوله‌ی STD و خط آب یا بخار است (فاصله ساپورت)؛ حجم و سطح برای تست، رنگ و عایق به کار می‌آید (حجم و مساحت لوله).

کاربرد و آتش‌نشانی

این دو سایز بیشتر خط اصلی آب و آتش‌نشانی شهرک‌ها و کارخانه‌ها، هدر بخار بزرگ، خطوط فرایندی پالایشگاه و خطوط انتقال درون سایت‌اند و با جوش لب‌به‌لب یا فلنج بسته می‌شوند. طبق NFPA 13 لوله‌ی رزوه‌ای یا شیار تراشی از ۸ اینچ به بالا دست‌کم رده ۳۰ (۷٫۸۰ میلی‌متر در ۱۰ و ۸٫۳۸ در ۱۲ اینچ) می‌خواهد؛ برای جوش یا شیار نوردی ۱۰ اینچ ۴٫۷۸ و ۱۲ اینچ ۸٫۳۸ میلی‌متر دیواره. پس رده ۲۰ (۶٫۳۵) در ۱۰ اینچ برای جوش و شیار نوردی پذیرفتنی است ولی در ۱۲ اینچ نه (لوله مانیسمان برای آتش‌نشانی).

در سفارش چه بنویسیم

«لوله‌ی بدون درز ASTM A106 گرید B (یا چندگواهی A106 B / A53 B / API 5L B)، ۱۲ اینچ رده ۴۰ (۳۲۳٫۸ × ۱۰٫۳۱ میلی‌متر)، شاخه‌ی ۶ متری، سر پخ‌دار، با گواهی کارخانه.» اگر STD می‌خواهید، «STD» بنویسید نه «رده ۴۰». هنگام تحویل: دیواره دست‌کم ۹٫۰۲ میلی‌متر و وزن شاخه بین ۴۶۱ و ۵۲۶ کیلوگرم (چک‌لیست خرید).

سؤالات متداول

منابع

1. ASME B36.10M — Welded and Seamless Wrought Steel Pipe، ASME
2. ASTM A106/A106M — Seamless Carbon Steel Pipe for High-Temperature Service، ASTM International
3. ASTM A530/A530M — General Requirements for Specialized Carbon and Alloy Steel Pipe، ASTM International
4. ASME B31.3 — Process Piping، ASME
5. ASME B31.1 — Power Piping، ASME
6. NFPA 13 — Standard for the Installation of Sprinkler Systems، NFPA
7. شرکت لوله‌گستر اسفراین، لوله‌گستر اسفراین