لوله مانیسمان رده ۸۰ | مشخصات فنی، جدول وزن، قیمت و راهنمای خرید جامع
لوله مانیسمان رده ۸۰ (Seamless Pipe Schedule 80) نهتنها یک محصول صنعتی، بلکه یک تصمیم استراتژیک در مهندسی مدرن است. این لولهها با دیوارهای بهمراتب ضخیمتر از ردههای ۲۰ و ۴۰، برای مقابله با شدیدترین شرایط عملیاتی در صنایع نفت، گاز، پتروشیمی و نیروگاهی طراحی شدهاند. انتخاب یک لوله مانیسمان رده ۸۰، به معنای انتخاب ایمنی، دوام و عملکرد بینظیر در محیطهایی است که حتی کوچکترین خطا میتواند فاجعهبار باشد.
- جدول جامع سایز و ردههای استاندارد لوله بر اساس ASME B36.10M و API 5L Engineer Edge
- ابعاد، وزن و مشخصات فنی اختصاصی لولههای رده ۸۰ بر اساس ASME/ANSI B36.10 Engineer Edge
- راهنمای کامل جدول ابعاد، ضخامت و وزن لولههای فولادی کربنی و آلیاژی Project Materials
آیا میدانید چرا مهندسان ارشد پروژههای فراساحلی و پالایشگاههای عظیم، همواره رده ۸۰ را برای خطوط حیاتی خود برمیگزینند؟ پاسخ در نسبت استحکام به وزن، مقاومت خستگی فوقالعاده و قابلیت اطمینان مطلق این رده نهفته است. در این راهنمای جامع و بیش از ۴۰۰۰ کلمهای، به عنوان یک مرجع کامل و تخصصی، تمام ابعاد این محصول استراتژیک را بررسی خواهیم کرد. با ما همراه باشید تا از مشخصات فنی، جدول وزنی، قیمت بهروز، نکات خرید، فرآیند تولید، استانداردها، جوشکاری و پاسخ به سوالات متداول، هیچ نکتهای را از قلم نیندازیم.
لوله مانیسمان رده ۸۰ چیست و چرا انتخاب صنایع سنگین است؟
لوله مانیسمان رده ۸۰ (Sch 80) در واقع یک شاهکار مهندسی در صنعت فولاد است. این لولهها بر اساس استاندارد ASME B36.10M دارای ضخامت دیوارهای هستند که به طور خاص برای تحمل فشارهای داخلی بسیار بالا (حداکثر تا ۲۰۰ بار یا بیشتر) طراحی شده است. عدد ۸۰ در نام این رده، به ضریب فشار داخلی آن اشاره دارد که در مقایسه با ردههای پایینتر، حاشیهی اطمینان بسیار بیشتری را فراهم میکند.
برای مشاهده قیمت لحظهای و موجودی انواع لوله مانیسمان، اینجا کلیک کنید.
دلیل محبوبیت این رده در صنایع سنگین، تنها به ضخامت آن خلاصه نمیشود. بلکه ترکیبی از استحکام تسلیم بالا، چقرمگی عالی در دماهای پایین و مقاومت در برابر خوردگی تنشی است. در پروژههای خطوط لوله دریایی (Offshore)، جایی که فشار سیال گاهی به ۱۵۰۰ PSI میرسد و محیط سرشار از سولفید هیدروژن است، لوله مانیسمان رده ۸۰ با گرید API 5L X52 یا بالاتر، تنها گزینهی قابل اعتماد است.
همچنین باید به میراث تاریخی این محصول اشاره کنیم. نام «مانیسمان» که از برادران مخترع آلمانی گرفته شده، نمادی از نوآوری و کیفیت است. لولههای رده ۸۰ با بهرهگیری از فرآیند نورد سوراخکن (Piercing)، ساختاری کاملاً یکپارچه دارند که در آن نه تنها اثری از جوش نیست، بلکه دانهبندی فلز در تمام طول لوله یکنواخت و بهینه است. این یکنواختی، کلید مقاومت فوقالعادهی این لولهها در برابر شوکهای ناگهانی فشار و نوسانات حرارتی است.
جدول وزنی و ابعادی استاندارد (ASME B36.10M) با مقایسهی تطبیقی
درک جدول وزن برای برآورد دقیق هزینههای حمل، سازههای نگهدارنده و قیمت نهایی حیاتی است. در جدول زیر، اطلاعات کامل رده ۸۰ را به همراه مقایسهای با رده ۴۰ در سایزهای کلیدی مشاهده میکنید. مشاهده جدول کامل وزن لوله مانیسمان در آهنتودی نیز به شما کمک میکند تا دادههای دقیقتری برای سایر سایزها به دست آورید.
| سایز (اینچ) | قطر خارجی (mm) | ضخامت Sch 80 (mm) | وزن Sch 80 (kg/m) | وزن Sch 40 (kg/m) (مقایسه) | افزایش وزن نسبت به Sch 40 |
|---|---|---|---|---|---|
| 1/2 | 21.3 | 3.73 | 1.62 | 1.27 | +27% |
| 1 | 33.4 | 4.55 | 3.24 | 2.50 | +29% |
| 2 | 60.3 | 5.54 | 7.48 | 5.44 | +37% |
| 3 | 88.9 | 7.62 | 15.27 | 11.29 | +35% |
| 4 | 114.3 | 8.56 | 22.32 | 16.07 | +39% |
| 6 | 168.3 | 10.97 | 42.56 | 28.26 | +51% |
| 8 | 219.1 | 12.70 | 64.64 | 42.55 | +52% |
| 12 | 323.8 | 17.48 | 132.08 | 79.73 | +66% |
کاربردهای کلیدی لوله مانیسمان رده ۸۰ در صنایع حیاتی
لوله مانیسمان رده ۸۰ به دلیل مقاومت فوقالعاده در برابر فشار و خوردگی، در حساسترین نقاط صنایع زیر کاربرد دارد. درک این کاربردها به شما کمک میکند تا ارزش واقعی این سرمایهگذاری را درک کنید:
- خطوط تزریق فشار قوی در مخازن نفتی (Oil Wells): برای افزایش برداشت از چاههای نفت و گاز، سیالات با فشار بالای ۱۰۰۰ بار به درون مخزن تزریق میشوند. لولههای رده ۸۰ با ضخامت بالا، تنها گزینهی مطمئن برای این خطوط هستند.
- سیستمهای هیدرولیک فوقسنگین در ماشینآلات معدنی: پرسهای ۵۰۰۰ تنی و بیلهای مکانیکی غولپیکر به سیلندرهایی با فشار کاری ۷۰۰ بار نیاز دارند. رده ۸۰ با دیوارهی ضخیم خود، از تغییر شکل و ترکخوردگی این سیلندرها جلوگیری میکند.
- خطوط بخار اصلی (Main Steam Lines) در نیروگاههای حرارتی: بخار با دمای ۵۴۰ درجه سانتیگراد و فشار ۱۷۰ بار، نیازمند لولههایی با کمترین ضریب خزش (Creep) است. رده ۸۰ از جنس ASTM A106 Gr.C، استاندارد طلایی این صنعت است.
- پالایشگاهها و واحدهای آب شیرینکن صنعتی: محیطهای حاوی کلرید و سولفید، به شدت خورنده هستند. ضخامت بالای رده ۸۰، حاشیهی اطمینان بیشتری برای خوردگی (Corrosion Allowance) فراهم میکند و عمر مفید تجهیزات را تا دو برابر افزایش میدهد.
مقایسه تخصصی رده ۸۰ با ردههای ۲۰ و ۴۰
انتخاب بین ردهها، یک معادلهی مهندسی است که در آن فشار، دما، هزینه و ایمنی سنجیده میشود. جدول زیر، این مقایسه را با جزئیات بیشتری ارائه میدهد:
| پارامتر | Sch 20 (سبک) | Sch 40 (استاندارد) | Sch 80 (سنگین) |
|---|---|---|---|
| ضخامت دیواره (نسبت به قطر) | نازک (۶-۸٪ قطر) | متوسط (۱۰-۱۲٪ قطر) | ضخیم (۱۴-۱۸٪ قطر) |
| فشار کاری مجاز (حداکثر) | تا ۶۰ بار | تا ۱۰۰ بار | تا ۲۰۰ بار (و گاهی بیشتر) |
| مقاومت در برابر ضربه (چقرمگی) | پایین (مناسب دمای محیط) | متوسط (مناسب دمای ۰ تا ۴۰۰ درجه) | بالا (مناسب دمای منفی ۴۰ تا ۴۲۵ درجه) |
| ضریب خزش (Creep) در دمای بالا | بالا | متوسط | پایین (مقاومترین) |
| قیمت (نسبت به Sch 20) | پایه (۱x) | ۳۰-۴۰٪ بیشتر | ۶۰-۸۰٪ بیشتر |
| هزینههای نگهداری و تعمیرات | بالا (تعویض زودهنگام) | متوسط | پایین (عمر طولانی) |
قیمت روز لوله مانیسمان رده ۸۰ (بروزرسانی مرداد ۱۴۰۴)
نوسانات ارز و قیمت جهانی فولاد، تأثیر مستقیمی بر قیمت لوله مانیسمان رده ۸۰ دارند. لطفاً توجه داشته باشید که قیمتهای جدول زیر بهروزرسانی شده و صرفاً برای آگاهیدهی است. برای دریافت قیمت لحظهای و تخفیف ویژهی خرید عمده، اینجا کلیک کنید.
قیمت لوله مانیسمان رده ۸۰ چینی (وارداتی)
| سایز (اینچ) | وزن هر شاخه (kg) | قیمت (تومان) |
|---|---|---|
| 1/2 | 9.72 | تماس بگیرید |
| 1 | 19.44 | تماس بگیرید |
| 2 | 44.88 | تماس بگیرید |
| 3 | 91.62 | تماس بگیرید |
| 4 | 133.92 | تماس بگیرید |
| 6 | 255.36 | تماس بگیرید |
| 8 | 387.84 | تماس بگیرید |
قیمت لوله مانیسمان رده ۸۰ ایرانی (برند اهواز)
| سایز (اینچ) | وزن هر شاخه (kg) | قیمت (تومان) |
|---|---|---|
| 1/2 | 9.72 | تماس بگیرید |
| 1 | 19.44 | تماس بگیرید |
| 2 | 44.88 | تماس بگیرید |
| 3 | 91.62 | تماس بگیرید |
| 4 | 133.92 | تماس بگیرید |
| 6 | 255.36 | تماس بگیرید |
۱۰ نکته طلایی برای خرید هوشمندانه و ایمن
به دلیل حساسیت بالای پروژههای رده ۸۰، فرآیند خرید باید با دقت یک بازرس ارشد انجام شود. این ۱۰ نکته، شما را از ریسکهای پنهان نجات میدهد:
- مدارک MTC را با ذرهبین بررسی کنید: نه فقط وجود آن، بلکه تطابق شماره ذوب (Heat No.) روی لوله با برگهی تست را چک کنید. یک رقم اشتباه یعنی محمولهی بیکیفیت.
- تست هیدرواستاتیک را شخصاً نظارت کنید: فشار تست معمولاً ۱٫۵ برابر فشار کاری است. برای رده ۸۰، این تست باید در حضور ناظر فنی انجام شود.
- ضخامتسنجی اولتراسونیک (UT) در چندین نقطه: به دلیل تلرانس ۱۲٫۵٪، گاهی ضخامت در نقاط مختلف نوسان دارد. حداقل ضخامت نباید از استاندارد کمتر باشد.
- بررسی راستی (Straightness): لولههای رده ۸۰ سنگینتر هستند و ممکن است در حین حمل خم شوند. انحنای مجاز نباید از ۱ میلیمتر به ازای هر متر تجاوز کند.
- برند و اصالت را استعلام کنید: برندهای معتبر داخلی مانند اهواز و خارجی مانند Baosteel، کد رهگیری (Traceability) دارند که میتوانید اصالت آن را از کارخانه استعلام کنید.
- بستهبندی ضدآب و ضدضربه: با توجه به وزن بالای رده ۸۰، استفاده از بستهای فلزی (Steel Straps) و پوشش پلاستیکی برای جلوگیری از زنگزدگی در حمل دریایی اجباری است.
- گواهی بازرسی شخص ثالث: برای محمولههای بالای ۵۰ تن، حتماً از شرکتهای SGS یا Bureau Veritas برای بازرسی در مبدأ استفاده کنید.
- بررسی گرید فولاد با دستگاه اسپکترومتر: گاهی گرید ارسالی با درخواست تفاوت دارد. تست آنالیز شیمیایی در محل تحویل، یک سرمایهگذاری کمهزینه است.
- توجه به تاریخ تولید: فولادهای کربنی در انبارهای مرطوب دچار خوردگی سطحی (Pitting) میشوند. لولههایی با تاریخ تولید بیش از ۶ ماه نیاز به بازرسی چشمی دقیقتری دارند.
- بررسی ابعاد هندسی انتهای لوله (Beveling): لولههای رده ۸۰ معمولاً برای جوشکاری لبتراش (Bevel End) میخورند. زاویهی ۳۷٫۵ درجه و طول ریشه باید دقیقاً مطابق استاندارد باشد، در غیر این صورت جوشکاری با مشکل مواجه میشود.
جوشکاری و نصب لوله مانیسمان رده ۸۰؛ الزامات فنی ویژه
یکی از چالشهای اصلی در پروژههای رده ۸۰، جوشکاری است. ضخامت بالای دیواره (مثلاً ۱۲٫۷ میلیمتر برای سایز ۸ اینچ) باعث میشود که تنشهای پسماند (Residual Stresses) در ناحیه جوش بسیار زیاد باشد. برای جلوگیری از ترکخوردگی و اطمینان از اتصالی با استحکام پایه لوله، رعایت نکات زیر الزامی است:
- پیشگرمایش (Preheating): دمای پیشگرمایش برای فولادهای کربنی رده ۸۰ نباید کمتر از ۱۰۰ تا ۱۵۰ درجه سانتیگراد باشد. این کار از تشکیل مارتنزیت در منطقه متأثر از حرارت (HAZ) جلوگیری میکند.
- انتخاب الکترود مناسب: برای گرید ASTM A106 Gr.B، الکترودهای قلیایی با کد E7018 توصیه میشوند. این الکترودها هیدروژن کمی تولید کرده و مقاومت به ترکخوردگی را افزایش میدهند.
- عملیات حرارتی پس از جوش (PWHT): برای لولههای با ضخامت بیشتر از ۱۹ میلیمتر، انجام PWHT (در دمای ۶۰۰ تا ۶۵۰ درجه سانتیگراد) طبق استاندارد ASME B31.3 اجباری است. این کار تنشهای پسماند را کاهش داده و خواص مکانیکی را بهبود میبخشد.
- تستهای غیرمخرب پس از جوش: ۱۰۰ درصد جوشهای ریشه و حداقل ۲۰ درصد جوشهای تکمیل باید تحت تست رادیوگرافی (RT) یا تست اولتراسونیک (UT) قرار گیرند.
تحلیل اقتصادی؛ هزینهی اولیه در برابر هزینهی چرخه عمر
بسیاری از خریداران با دیدن قیمت بالاتر رده ۸۰ نسبت به رده ۴۰، دچار تردید میشوند. اما یک تحلیل جامع نشان میدهد که در پروژههای با عمر مفید بالای ۱۵ سال، لوله مانیسمان رده ۸۰ بهمراتب مقرونبهصرفهتر است. بیایید اعداد را بررسی کنیم:
- کاهش هزینههای تعویض: یک خط لوله رده ۴۰ در محیط خورنده ممکن است پس از ۸ سال نیاز به تعویض داشته باشد، در حالی که رده ۸۰ با ضخامت بیشتر، عمری بیش از ۲۰ سال دارد. هزینهی تعویض یک خط ۱۰۰ متری معمولاً ۳ برابر قیمت اولیهی لوله است.
- کاهش هزینههای توقف تولید (Downtime): در صنایع نفت و گاز، هر روز توقف خط لوله میتواند میلیونها دلار ضرر داشته باشد. کاهش ریسک نشتی در رده ۸۰، این ریسک را به حداقل میرساند.
- افزایش حاشیهی ایمنی: هرچند قیمت اولیهی رده ۸۰ حدود ۷۰ درصد گرانتر است، اما با توجه به کاهش ریسک حوادث و افزایش دوام، ارزش اقتصادی خالص (NPV) آن در بلندمدت مثبت است.
برندهای ایرانی و چینی؛ کیفیت، مزایا و معایب
لوله مانیسمان رده ۸۰ به دلیل تکنولوژی بالای تولید، توسط تعداد محدودی از کارخانههای پیشرفته ساخته میشود. در ادامه به مقایسهی کیفی آنها میپردازیم:
- ایرانی (اهواز، کاوه): برند اهواز با تکیه بر خطوط تولید Mannesmann، توانایی تولید رده ۸۰ تا سایز ۱۲ اینچ را دارد. مزیت اصلی، ارسال سریع و قیمت پایینتر حمل است. کیفیت متالورژیکی آنها برای فشارهای تا ۱۵۰ بار کاملاً قابل اعتماد است.
- چینی (Baosteel, Tianjin): برند Baosteel در تولید رده ۸۰ با گریدهای API 5L X65 و X70 تخصص دارد. کیفیت سطح داخلی و تلرانس ابعادی آنها از بسیاری از نمونههای اروپایی بهتر است. تنها چالش، زمان تحویل طولانی (۴ تا ۶ هفته) است.
- اروپایی (تانک، والورِک): اگرچه گرانترین گزینه هستند، اما برای پروژههای هستهای و فراساحلی که نیاز به گواهیهای خاص (مانند NACE MR0175) دارند، بینظیر هستند.
استانداردهای حیاتی و تلرانسهای ابعادی
استانداردهای تولید، تضمینکنندهی سلامت لوله هستند. علاوه بر ASTM A106 و A53، استاندارد ASTM A530 مشخصات کلی لولههای فولادی را تعیین میکند. تلرانسهای کلیدی برای رده ۸۰ عبارتند از:
- تلرانس قطر خارجی (OD): برای سایزهای بالای ۲ اینچ، انحراف ±۱٪ مجاز است.
- تلرانس ضخامت: برای رده ۸۰، انحراف ۱۲٫۵- تا ۱۰+ درصد (یعنی اگر ضخامت اسمی ۸٫۵۶ میلیمتر باشد، حداقل آن ۷٫۴۹ میلیمتر خواهد بود).
- تلرانس وزن: وزن لوله نباید بیش از ۱۰٪ از وزن محاسبهشده کمتر باشد و حداکثر ۱۰٪ بیشتر مجاز است.
فرآیند تولید؛ راز استحکام در یکپارچگی
تولید لوله مانیسمان رده ۸۰، یک هنر صنعتی است. برخلاف لولههای درزدار که از ورق ساخته میشوند، این لولهها از یک شمش گرد جامد شروع میشوند. در روش نورد سوراخکن (Piercing)، شمش در دمای ۱۲۰۰ درجه سانتیگراد، توسط دو غلتک مایل که به دور یک سنبه میچرخند، سوراخ میشود. این فرآیند باعث میشود که الیاف فلز در جهت طولی لوله قرار بگیرند. برای رده ۸۰، به دلیل ضخامت بالا، معمولاً از نورد پیلگر (Pilger Mill) در مراحل پایانی استفاده میشود تا ضخامت نهایی با دقت بالا و بدون عیب به دست آید.
مقایسه با لوله درزدار (ERW)
آیا میتوان به جای لوله مانیسمان رده ۸۰ از لوله درزدار استفاده کرد؟ پاسخ مهندسی این است: خیر، هرگز برای کاربردهای حیاتی. ناحیه جوش در لولههای ERW، محل تجمع تنش و شروع خوردگی است. در رده ۸۰ که برای فشارهای بالا استفاده میشود، حتی یک نقص میکروسکوپی در جوش میتواند فاجعهبار باشد. تنها مزیت لوله درزدار، قیمت پایینتر آن است که صرفاً برای خطوط آب و گاز شهری با فشار پایین توجیه دارد.
مقایسه با گریدهای آلیاژی و ضدزنگ؛ چه زمانی رده ۸۰ کافی نیست؟
سوال مهمی که مطرح میشود این است که آیا فولاد کربنی رده ۸۰ در محیطهای بسیار اسیدی (مانند واحدهای تصفیهی نفت ترش) پاسخگو است؟ پاسخ خیر است. در محیطهای حاوی سولفید هیدروژن (H₂S) که باعث ترکخوردگی تنشی سولفیدی (SSC) میشوند، حتی رده ۸۰ نیز مقاومت کافی ندارد و باید از فولادهای ضدزنگ دوبلکس یا آلیاژهای نیکل پایه استفاده کرد. بنابراین، قبل از انتخاب رده ۸۰، حتماً آنالیز سیال را بررسی کنید. اگر میزان H₂S بیشتر از ۰٫۰۳ PSI باشد، باید از لولههای با استاندارد NACE MR0175 استفاده کنید.
پاسخ به 8 سوال متداول درباره لوله مانیسمان رده ۸۰
۱. آیا لوله مانیسمان رده ۸۰ همیشه از فولاد کربنی است؟
خیر. اما رایجترین نوع آن از فولاد کربنی با گریدهای ASTM A106 Gr.B و API 5L Gr.B ساخته میشود. برای موارد خاص، از آلیاژهای کروم مولیبدن (مانند ASTM A335 P11) نیز در این رده استفاده میشود.
۲. تفاوت اساسی رده ۸۰ با رده XXS چیست؟
رده XXS (Extra Extra Strong) ضخیمتر از رده ۸۰ است و برای فشارهای بالاتر از ۲۰۰ بار و سایزهای کوچک (تا ۸ اینچ) استفاده میشود. اما به دلیل کمیاب بودن، قیمت بسیار بالایی دارد.
۳. آیا جوشکاری رده ۸۰ نیاز به مجوز خاص دارد؟
بله. جوشکاران باید دارای گواهی ASME Section IX برای جوشکاری لولههای با ضخامت بیش از ۱۰ میلیمتر باشند.
۴. چه عواملی باعث افزایش قیمت رده ۸۰ میشود؟
وزن بیشتر (مصرف فولاد بالاتر)، فرآیند تولید پیچیدهتر (نیاز به نورد پیلگر) و هزینههای حمل سنگینتر از عوامل اصلی افزایش قیمت هستند.
۵. عمر مفید لوله مانیسمان رده ۸۰ چقدر است؟
در شرایط استاندارد و بدون خوردگی شدید، عمر مفید این لولهها بین ۲۰ تا ۳۰ سال تخمین زده میشود.
۶. آیا میتوان رده ۸۰ را خم کاری (Bending) کرد؟
بله، اما به دلیل ضخامت بالا، نیاز به خم کاری سرد با شعاع حداقل ۵ برابر قطر لوله یا خم کاری گرم با پر کردن از ماسه دارد.
۷. استاندارد تست هیدرواستاتیک برای رده ۸۰ چیست؟
مطابق با استاندارد API 5L و ASTM A106، فشار تست هیدرواستاتیک به گونهای محاسبه میشود که تنش حلقهای در لوله به ۹۰٪ تنش تسلیم (Yield Strength) برسد.
۸. چگونه از تقلبی بودن لوله مانیسمان رده ۸۰ مطمئن شوم؟
علاوه بر تطابق شماره ذوب، با یک تست سختی (Hardness Test) ساده میتوانید از اصل بودن فولاد مطلع شوید. سختی رده ۸۰ معمولاً در محدوده HB 140-180 است.
جمعبندی نهایی و توصیههای استراتژیک خرید
لوله مانیسمان رده ۸۰ یک انتخاب هوشمندانه برای پروژههایی است که به بالاترین سطح ایمنی و دوام نیاز دارند. بله، قیمت اولیهی آن بالاتر است، اما این هزینه، در واقع یک سرمایهگذاری برای جلوگیری از خسارتهای میلیاردی ناشی از نشتی، توقف تولید و حوادث جانی است. با توجه به تحلیلهای انجامشده، این رده برای خطوط انتقال نفت خام با فشار بالا، خطوط بخار اصلی نیروگاهها و سیستمهای هیدرولیک سنگین، تنها گزینهی منطقی است.
برای خرید موفق، توصیه میکنم حتماً از تأمینکنندگان معتبر که توانایی ارائهی مدارک کامل MTC و امکان بازرسی شخص ثالث را دارند، خرید کنید. مجموعهی آهنتودی با سابقهی طولانی در تأمین لولههای مانیسمان رده ۸۰ از برندهای مطرح داخلی و خارجی، همواره همراه و مشاور شما در این مسیر است.
🔗 لینکهای مفید و مرتبط:
• قیمت و خرید لوله مانیسمان (همه ردهها)
• جدول وزن و سایز لوله مانیسمان (ASME B36.10M)
• قیمت ویژه لوله مانیسمان رده ۸۰
این مقاله در مرداد ۱۴۰5 بروزرسانی شده و به عنوان یک منبع مرجع جامع در حوزهی لوله مانیسمان رده ۸۰ تدوین گردیده است.
